Pas op voor teken: wat iedere volkstuinder moet weten over de ziekte van Lyme
Waarom juist nu? Een tekenbeet kan grote gevolgen hebben
De zomer is hét seizoen om volop van de volkstuin te genieten. Terwijl je bezig bent met wieden, oogsten of snoeien, loop je ongemerkt ook meer kans op een tekenbeet. De meeste tekenbeten zijn onschuldig, maar een klein deel van de teken draagt de bacterie die de ziekte van Lyme kan veroorzaken. Door alert te zijn en snel te handelen, kun je veel problemen voorkomen.
Teken komen ook voor op volkstuinen
Veel mensen denken dat teken alleen in bossen voorkomen. Dat is een misverstand. Ook op volkstuinen kunnen teken voorkomen, vooral in:
- hoog gras;
- ruige begroeiing;
- struiken en hagen;
- blad- en composthopen;
- schaduwrijke plekken met veel vegetatie.
Juist omdat tuinders veel tijd doorbrengen tussen het groen, is het verstandig om regelmatig een tekencontrole uit te voeren.
Wat is de ziekte van Lyme?
De ziekte van Lyme is een infectie die wordt veroorzaakt door de bacterie Borrelia burgdorferi. Deze bacterie kan worden overgedragen door een besmette teek.
Niet iedere teek is besmet en niet iedere tekenbeet leidt tot een infectie. Hoe sneller een teek wordt verwijderd, hoe kleiner de kans dat de bacterie wordt overgedragen.
Herken de eerste signalen
Het bekendste symptoom is een rode ring of vlek rondom de tekenbeet die zich langzaam uitbreidt. Deze zogenoemde erythema migrans ontstaat meestal enkele dagen tot weken na de beet.
Andere klachten kunnen zijn:
- griepachtige verschijnselen;
- koorts;
- hoofdpijn;
- spier- en gewrichtspijn;
- vermoeidheid.
Niet iedereen krijgt een rode ring. Blijf daarom ook alert op andere klachten, zeker wanneer je weet dat je een tekenbeet hebt gehad.
Wat moet je doen bij een tekenbeet?
Heb je een teek ontdekt? Verwijder deze dan zo snel mogelijk.
Volg deze stappen:
- Gebruik een puntige pincet of speciale tekenverwijderaar.
- Pak de teek zo dicht mogelijk op de huid vast.
- Trek de teek rustig en recht uit de huid.
- Ontsmet de beet met alcohol of een ander geschikt desinfectiemiddel.
- Noteer de datum en de plaats van de beet.
- Houd de huid de komende weken goed in de gaten.
Smeer de teek niet in met olie, alcohol of zeep voordat je hem verwijdert. Hierdoor kan de teek juist meer speeksel afgeven, waardoor de kans op besmetting toeneemt.
Wanneer neem je contact op met de huisarts?
Neem contact op met je huisarts wanneer:
- een rode ring of uitbreidende rode vlek ontstaat;
- je na een tekenbeet griepachtige klachten krijgt;
- de teek mogelijk langer dan 24 uur heeft vastgezeten;
- je twijfelt of de teek volledig is verwijderd.
Een tijdige behandeling met antibiotica voorkomt in de meeste gevallen ernstigere klachten.
Voorkomen is beter dan genezen
Je kunt de kans op een tekenbeet verkleinen door eenvoudige maatregelen te nemen:
- draag een lange broek wanneer je door hoog gras loopt;
- stop broekspijpen in je sokken als je in ruige begroeiing werkt;
- draag bij voorkeur lichtgekleurde kleding zodat teken sneller opvallen;
- controleer jezelf en elkaar na een bezoek aan de volkstuin;
- vergeet ook kinderen en huisdieren niet te controleren.
Samen veilig genieten van de volkstuin
Een tekenbeet hoeft geen reden te zijn om minder van je volkstuin te genieten. Met een paar eenvoudige voorzorgsmaatregelen verklein je de risico's aanzienlijk. Door jezelf regelmatig te controleren en een teek snel te verwijderen, kun je veel problemen voorkomen.
De volkstuin is een plek om te ontspannen, te genieten van de natuur en gezond bezig te zijn. Door ook aandacht te hebben voor je eigen gezondheid blijft tuinieren vooral datgene waarvoor het bedoeld is: plezier in het groen.
Meer weten? Kijk voor actuele informatie over teken, de ziekte van Lyme en het verwijderen van teken op de website van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu of de Lymevereniging.