Een veilige winterplek voor egels begint in jouw tuin

In de herfst bereiden egels zich voor op de winter. Ze zoeken voedsel om reserves op te bouwen én een beschutte plek om te overwinteren. Een volkstuincomplex kan daarvoor veel bieden: hagen, begroeide borders, rustige hoekjes en tuinen waar kevers, larven en andere kleine dieren leven.

Met een paar gerichte keuzes maak je jouw tuin veiliger voor egels. En door samen te werken met je tuinburen vergroot je hun leefruimte.

Laat een beschut hoekje liggen

Haal blad van paden om gladheid te voorkomen, maar geef het een plek onder een haag of struik. Maak daar een rustige hoek met bladeren, takken en wat hout. Zo ontstaat beschutting waar een egel zelf een nest kan maken. Ook kleine dieren waarvan egels leven, profiteren van zulke plekken.

Kies een plaats die niet gemakkelijk onder water loopt en waar je de komende maanden geen werkzaamheden hoeft uit te voeren. Een bladhoop die je volgende week weer verplaatst, biedt weinig rust.

Wil je een egelhuis plaatsen? Zorg dan voor een droog, goed geventileerd huis op een beschutte plek. Een huisje is een aanvulling op een geschikte tuin: ook voedsel, begroeiing en veilige doorgangen blijven nodig. Bij Natuurmonumenten vind je tips voor een egelvriendelijke tuin en een egelhuis.

Controleer voordat je aan het werk gaat

Een hoop bladeren of snoeihout kan al bewoond zijn. Kijk daarom voorzichtig voordat je materiaal verplaatst, met een riek in een hoop steekt of een begroeide rand maait. Laat mogelijke schuilplekken waar het kan ongemoeid.

Vind je een slapende egel? Stop dan met werken, dek de plek voorzichtig weer toe met het oorspronkelijke nestmateriaal en laat het dier met rust. Open een nest of egelhuis ook niet om even te kijken of er iemand in zit.

Spreek dit eveneens af tijdens gezamenlijke werkdagen. Laat vooraf zien welke hoeken blijven liggen, zodat een zorgvuldig gemaakte schuilplek niet alsnog wordt opgeruimd.

Verbind jouw tuin met die van de buren

Een egel gebruikt meerdere tuinen om voedsel en beschutting te vinden. Gesloten schuttingen en fijnmazige hekwerken kunnen die route onderbreken.

Bekijk samen met je buren waar een veilige doorgang mogelijk is. Een opening onder een schutting kan tuinen met elkaar verbinden. Kies de route zorgvuldig: bij voorkeur naar ander groen, zonder dat een dier daarvoor een drukke weg hoeft over te steken. Overleg met het bestuur als het om gemeenschappelijke afscheidingen gaat.

Juist op een volkstuincomplex kun je zo een netwerk maken van hagen, begroeide randen en rustige plekken.

Zorg voor water en voorkom valkuilen

Een lage, stevige schaal met vers water kan egels helpen. Houd de schaal schoon en geef nooit melk: daar kunnen egels diarree van krijgen.

Kijk ook naar mogelijke gevaren in de tuin. Kan een egel uit de vijver klimmen? Een geleidelijk aflopende oever of een stevig loopplankje biedt een uitweg. Berg losse netten op en voorkom dat dieren verstrikt raken in materiaal dat op de grond ligt.

Wanneer heeft een egel hulp nodig?

Een egel die in de schemering rondscharrelt, heeft meestal geen hulp nodig. Ook tijdens zachte winterperioden kunnen egels wakker worden en hun nest verlaten.

Zie je een gewonde egel, een dier dat wankelt, vastzit of open en bloot blijft liggen? Neem dan direct contact op met een egelopvang of dierenambulance. Vraag ook advies wanneer je in het najaar of de winter overdag een egel ziet en twijfelt aan zijn toestand. Probeer een verzwakt dier niet zelf te behandelen.

Meer informatie vind je bij de Dierenbescherming.

Maak samen ruimte voor egels

Loop deze herfst eens met je tuinburen of de groencommissie over het complex. Waar zijn rustige schuilplekken? Welke tuinen zijn met elkaar verbonden? En welke plekken verdienen extra aandacht tijdens het onderhoud?

Je hoeft daarvoor niet het hele terrein anders in te richten. Begin met een beschutte hoek, een veilige doorgang en duidelijke afspraken over het beheer. Zo kan iedere tuin bijdragen aan een complex waar egels voedsel, beschutting en rust vinden.