Klimaatverandering merk je ook op je volkstuin

Warmere zomers, langere periodes van droogte, hevige regenbuien en nieuwe plagen. Klimaatverandering klinkt misschien als een wereldwijd probleem, maar de gevolgen zijn ook zichtbaar op de volkstuin. Veel tuinders merken dat het weer steeds minder voorspelbaar wordt en dat gewassen anders reageren dan vroeger.

De volkstuin is daardoor niet alleen een plek waar de gevolgen van klimaatverandering zichtbaar worden, maar ook een plek waar oplossingen ontstaan.

Extremer weer wordt de nieuwe realiteit

Waar vroeger een droge zomer of een nat voorjaar uitzonderlijk was, komen extreme weersomstandigheden steeds vaker voor. Tuinders krijgen te maken met:

• Langdurige droogte;
• Hittegolven;
• Hevige regenval;
• Wateroverlast;
• Sterke wind en stormschade.

Deze omstandigheden kunnen grote gevolgen hebben voor groenten, fruit, bloemen en de bodemkwaliteit.

Droogte vraagt om slim waterbeheer

Veel tuinders merken dat gewassen tijdens warme periodes sneller uitdrogen. Planten hebben meer water nodig, terwijl er juist minder beschikbaar is.

Gelukkig zijn er manieren om de gevolgen van droogte te beperken:

• Gebruik regentonnen om regenwater op te vangen;
• Bedek de bodem met mulch of compost;
• Geef water in de vroege ochtend;
• Kies voor sterke en droogtebestendige plantensoorten.

Een gezonde bodem kan bovendien veel meer vocht vasthouden dan een uitgeputte bodem.

Meer plagen en ziekten

Door hogere temperaturen kunnen sommige insecten en ziekten zich sneller ontwikkelen. Soorten die vroeger nauwelijks voorkwamen, worden steeds vaker gezien op Nederlandse volkstuinen.

Denk bijvoorbeeld aan:

• De buxusmot;
• De eikenprocessierups;
• Nieuwe bladluizensoorten;
• Phytophthora bij aardappelen en tomaten.

Dat vraagt om extra alertheid, maar ook om meer aandacht voor biodiversiteit. Een tuin met veel verschillende planten trekt natuurlijke vijanden aan die helpen bij het in balans houden van plagen.

Hevige regen vraagt om een andere inrichting

Niet alleen droogte vormt een uitdaging. Steeds vaker vallen grote hoeveelheden regen in korte tijd. Daardoor kunnen paden onder water lopen en raken planten beschadigd.

Door slim om te gaan met wateropvang en bodemstructuur kunnen tuinparken beter omgaan met extreme neerslag.

Denk aan:

• Wadi's of infiltratiezones;
• Meer organisch materiaal in de bodem;
• Minder verharding;
• Groenstroken die water kunnen opnemen.

Biodiversiteit als bondgenoot

Klimaatverandering maakt duidelijk hoe belangrijk biodiversiteit is. Een tuin met veel verschillende planten, bloemen, insecten en vogels is vaak veerkrachtiger dan een tuin met weinig variatie.

Biodiversiteit helpt bij:

• Natuurlijke plaagbestrijding;
• Bestuiving;
• Waterberging;
• Bodemgezondheid.

Daarom zijn natuurlijke tuinen beter voorbereid op de uitdagingen van de toekomst.

Volkstuinen zijn onderdeel van de oplossing

Volkstuinen ondervinden niet alleen de gevolgen van klimaatverandering, ze leveren ook een belangrijke bijdrage aan de oplossing. Groene tuinparken verkoelen de omgeving, nemen regenwater op, bevorderen biodiversiteit en brengen mensen in contact met natuur.

Daarnaast leren duizenden tuinders ieder jaar hoe zij duurzamer kunnen omgaan met bodem, water en beplanting.

Samen werken aan klimaatbestendige volkstuinen

Klimaatverandering vraagt om aanpassingen, maar biedt ook kansen. Door kennis te delen, natuurlijke oplossingen toe te passen en samen te werken, kunnen volkstuinen uitgroeien tot voorbeeldlocaties voor duurzaam en klimaatbestendig groen.

Bij AVVN geloven we dat volkstuinen een belangrijke rol spelen in een gezonde, groene en leefbare toekomst. Niet alleen voor tuinders, maar voor de hele samenleving.