Onkruid of tuinbondgenoot? Kijk eerst wat er groeit

Een paardenbloem tussen de tegels, madeliefjes in het gras of brandnetels achter de compostbak. Vaak trekken we ze zonder nadenken uit de grond. Toch kunnen deze spontane planten waardevol zijn voor het tuinleven. Nieuw onderzoek geeft aanleiding om eerst te kijken en daarna pas te wieden.

Veel tuinbezitters verwijderen onkruid uit gewoonte of omdat zij een tuin met spontane begroeiing onverzorgd vinden. Dat blijkt uit een consumentenonderzoek dat Milieu Centraal in april 2026 publiceerde. Bijna een derde van de ondervraagde tuinbezitters weet niet dat onder meer brandnetels, paardenbloemen en madeliefjes waarde hebben voor de biodiversiteit. Wanneer mensen hierover meer leren, groeit hun bereidheid om deze planten te laten staan.

De plek maakt het verschil

Op een volkstuin is ruimte voor groenten, fruit en bloemen én voor planten die vanzelf verschijnen. De vraag is vooral waar ze groeien en hoeveel ruimte ze innemen.

Een paardenbloem in een grasstrook kan welkom zijn. Dezelfde plant tussen jonge groenteplantjes kan in de weg staan. Een begrensd hoekje met brandnetels kan bijdragen aan het tuinleven, terwijl een uitdijende brandnetelplek naast een smal pad juist om beheer vraagt.

Natuurlijk tuinieren betekent daarom bewust kiezen. Welke planten mogen blijven? Welke houd je binnen de perken? En welke verwijder je voordat ze andere planten verdringen?

Herkennen helpt bij beheren

Ook voor het verwijderen maakt de plantensoort verschil. Jonge zaadonkruiden vragen een andere aanpak dan planten met ondergrondse uitlopers. Zevenblad en heermoes kunnen bijvoorbeeld terugkomen vanuit achtergebleven ondergrondse delen. Alleen het zichtbare groen weghalen is dan geen blijvende oplossing.

Begin daarom met een kleine verandering in je tuinroutine: kijk vóór het wieden wat er groeit. Gebruik een plantengids, vraag een ervaren medetuinder of vergelijk herkenningskenmerken. Kies vervolgens een aanpak die past bij de plant en de plek.

Zo ontstaat een tuin die prettig te gebruiken is en tegelijkertijd ruimte biedt aan meer leven.

Verder lezen: In het verdiepende artikel ‘Onkruid of tuinbondgenoot? Zo kies je wat mag blijven’ lees je hoe je spontane planten herkent, hun waarde afweegt en ongewenste groei beheert.