Schoon water begint ook in de tuin
Schoon water is belangrijk voor mensen, planten en dieren. Toch staat de kwaliteit van het Nederlandse oppervlaktewater onder druk. Gelukkig kunnen ook tuinders helpen om water schoon te houden. Met een gezonde bodem, natuurlijke teeltmethoden en bewust gebruik van regenwater kom je al een heel eind.
Uit recent onderzoek van Natuur & Milieu en het Nederlands Instituut voor Ecologie blijkt dat in veel Nederlandse wateren chemische stoffen worden aangetroffen. Het gaat onder andere om bestrijdingsmiddelen, PFAS en stoffen afkomstig van industrie en verkeer. Ook bevat het water op veel plaatsen te veel stikstof en fosfaat.
De oorzaken zijn groot en divers. De volkstuin is daarvan maar een heel klein onderdeel. Toch maakt het verschil hoe we in onze tuinen omgaan met bestrijdingsmiddelen, meststoffen, bodem en water.
Een gezonde bodem houdt water vast
Een gezonde bodem werkt als een spons. Tijdens een regenbui neemt de grond water op. In droge perioden blijft dat vocht langer beschikbaar voor planten. Dat helpt niet alleen bij droogte, maar voorkomt ook dat water snel wegstroomt en gronddeeltjes en voedingsstoffen meeneemt naar sloten en vijvers.
Laat de bodem daarom niet onnodig kaal. Bedek hem met planten, groenbemesters of een laag organisch materiaal. Mulchen beschermt de bodem tegen uitdroging en hevige regen, voedt het bodemleven en helpt ongewenste plantengroei te beperken.
Meer weten? Lees het artikel Mulchen: een eenvoudige stap naar een gezondere tuin.
Natuurlijk tuinieren helpt
Wie natuurlijk tuiniert, werkt zo veel mogelijk samen met de natuur. Sterke planten, een gevarieerde beplanting en ruimte voor natuurlijke vijanden verkleinen de behoefte aan bestrijdingsmiddelen.
Ook bij bemesting geldt dat meer niet altijd beter is. Planten kunnen maar een beperkte hoeveelheid voedingsstoffen opnemen. Wat overblijft, kan bij regen uitspoelen. Gebruik compost en andere meststoffen daarom gericht en met mate. Breng ze liever niet aan wanneer veel regen wordt verwacht en houd afstand tot sloten en vijvers.
Tuinverenigingen die gezamenlijk willen werken aan een groen, gezond en natuurvriendelijk tuinpark kunnen deelnemen aan het Nationaal Keurmerk Natuurlijk Tuinieren van AVVN.
Geef regenwater de ruimte
Regenwater opvangen is een eenvoudige manier om bewuster met water om te gaan. Met een regenton bouw je een voorraad op voor droge dagen. Geef het water bij voorkeur dicht bij de bodem, zodat er minder verdampt en het water direct bij de wortels terechtkomt.
Ook sloten en vijvers verdienen aandacht. Gooi geen tuinafval, maaisel of overtollige waterplanten in het water. Bij het verteren van dit materiaal wordt zuurstof verbruikt. Dat kan nadelig zijn voor vissen, insecten en andere waterdieren. Een begroeide oever helpt juist om gronddeeltjes en voedingsstoffen tegen te houden en biedt tegelijkertijd leefruimte aan allerlei dieren.
Iedere tuin kan zo een kleine bijdrage leveren. Door de bodem te verzorgen, natuurlijk te tuinieren en regenwater beter vast te houden, helpen we samen het water in en rond onze tuinparken schoner en gezonder te houden.
Lees meer over het onderzoek naar de Nederlandse waterkwaliteit bij Natuur & Milieu.


